Zanim pojawiły się klocki, które wszyscy znamy, LEGO przez prawie 30 lat produkowało drewniane zabawki. Postanowiliśmy przybliżyć Wam tę historię.
Założyciel LEGO Ole Kirk Kristiansen był stolarzem. W 1932 roku zdecydował się produkować w swoim warsztacie zabawki – samochody, samoloty czy bardzo popularne wówczas jojo. Ale sprzedawał także inne wytwory – drabiny, deski do prasowania, stojaki na choinki.
W 1934 roku swoją firmę nazywa LEGO – grał dwoma duńskimi słowami LEG GODT („Baw się dobrze”). Dwa lata później Ole Kirk Kristiansen zdecydował, że skupi się wyłącznie na zabawkach. Były robione z drewna bukowego, które było długo suszone, a później cięte, szlifowane, polerowane i malowane trzema warstwami lakieru lub farby.
Pierwsze zabawki LEGO
W latach 30. powstały zabawki, które dzisiejsze dzieciaki doprowadziłyby do łez, ale wówczas zachwycały. W 1932 roku Ole i jego kilku ludzi stworzyli 35 zabawek. Były to głównie różne rodzaje samochodów, ale nie tylko. Ciekawsze wówczas nowości to: ciężarówka, pojazd konny, drabiniasty strażacki wóz, wóz strażacki z przyczepką, holownik z dźwigiem, samolot, oraz autobusy – z czterema i sześcioma kołami.
Szczególnie ważny dla marki LEGO jest samolot, który w późniejszych latach był postrzegany jako symbol wyrwania się interesu Duńczyka z objęć recesji i osobistej tragedii – w 1932 roku zmarła jego żona Elise Kristiansen. Tak prezentuje się odtworzony samolot.
Hitem sprzedażowym było jednak jojo – niby prosta zabawka, ale LEGO odegrało dużą rolę w jej upowszechnieniu.
Kolejne nowości pojawiły się w latach 1934-1936. LEGO uśmiechnęło się do dziewczynek. Zadebiutowały m.in. dwa wózki dla lalek i sporo zwierzątek. Nowe wówczas zabawki to m.in.: wózek dla lalek o wymiarach 12,5×12,5 cm, większy wózek dla lalek, Głupi Jaś na kozie (to postać z baśni Hansa Christiana Andersena), wózek w kształcie zwierzęcia, duża kaczka, mniejsza kaczka (18×25 cm), szkocki terier, chodząca figurka.
Oczywiście już niemal symboliczna dla LEGO jest kaczka na kółkach. Pojawiała się w różnych rozmiarach i malowaniach do połowy lat 40. Jej nową wersję otrzymaliśmy w 2020 roku w zestawie LEGO 40501 House – Drewniana kaczka. Drewniana była jednak już jedynie z nazwy, bo zbudować ją można z 621 klocków.
Na uwagę zasługuje utworzona w latach 30. myszka Mecky. Nie da się uniknąć oczywistego skojarzenia z myszką Mickey Disneya, która powstała w 1928 roku.
Rozwój warsztatu i zabawek
Przełomem był 1937 rok, kiedy to LEGO kupiło pierwszą frezarkę. Była warta tyle, ile całkiem spory dom. Ale zakup się opłacił, bo firma mogła zwiększyć i urozmaicić produkcję.
Z tego roku mamy całą masę zwierząt – koguty, słonie, kolejne kaczki, świnie, króliki, krowy, konie, psy, a nawet krokodyla. Większość na kółkach, a część składająca się z kilku połączonych elementów, aby urozmaicić dzieciom zabawę. Zwróćcie uwagę, że zabawki miały już logotyp LEGO.
Wiele ciekawych zabawek przyniósł także 1938 rok. Pojawiły się m.in. trzy modele samochodów osobowych (wymiary: 6×18 cm, 9×25 cm, 7×22 cm) oraz ciężarówka z naczepą (15×57 cm).
Dowodem na poszukiwanie nowego asortymentu są… wieszaki na ubrania z ozdobnymi motywami. Wieszaki z terierem, jamnikiem, dziewczynką i chłopcem okazały się hitem i LEGO produkowało je aż do 1951 roku.
W 1938 roku pojawiło się też sporo zestawów ze zwierzętami na kółkach. Nowością były pary zwierząt, np. kura i kogut.
Ciekawostki przyniósł również 1939 rok. To właśnie wówczas LEGO wydało swoje pierwsze klocki! Brzmi dość dumnie, ale były to po prostu drewniane sześciany o wymiarach 4x4x4 cm w różnych kolorach – czerwonym, niebieskim, żółtym i zielonym. Zestawy były różnej wielkości – pakowane po 8, 12, 20, 24 lub 28 sztuk.
Wybuch II wojny światowej nie wpłynął negatywnie na LEGO. Wręcz przeciwnie. Ograniczenie importu oraz odgórny zakaz używania metalu i gumy w zabawkach spowodowały, że w pierwszych dwóch latach wojny firma podwoiła sprzedaż, bo ludzie chętniej sięgali po rodzime zabawki drewniane.
Liczba nowych propozycji LEGO zwiększyła się z 12 w 1939 roku do aż 135 w 1940 roku! Co ważne, za ilością poszła jakość. Standardowo pojawiło się wiele zwierząt i udanych samochodów. Ale szczególnie ciekawe były modele żaglowców.
W marcu 1942 roku pożar strawił dużą część duńskiego zakładu, ale powrót LEGO do gry w 1943 roku był całkiem udany, m.in. dzięki debiutowi pociągów. Lokomotywa oraz 4 wagony składały się na pociąg o długości 90 cm.
Konkurowanie z plastikiem
Kolejne lata to dalszy rozwój LEGO i spore zmiany. W 1947 roku firma kupuje pierwszą wtryskarkę do plastiku i zaczyna produkcję prostych plastikowych zabawek. Drewniane są jednak wciąż produkowane. Aż do 1959 roku. W tym czasie doskonalone są modele samochodów, zwierząt, pociągów.
Pojawia się też masa ciekawych i nietypowych zabawek. Najbardziej interesujące to: artysta (dwa zestawy z 1946 roku złożone z kilku elementów m.in. postaci z ruchomymi rękami, które można było dość dowolnie układać, tworząc w ten sposób „artystyczne” instalacje), gra pchełki (1945 rok), płyta fotograficzna (z 1946 roku, umożliwiająca kalibrację prawdziwego aparatu), liczydła (z 1951 i 1958), skakanki (produkowane do 1953 roku), test siły (1953), zabawkowa maszyna do szycia „Ulla” (1959), dwie gry zręcznościowe w kulki (1959 rok, duża miała 63×30 cm, a mniejsza 43×26 cm), tablice szkolne (1958), pojemnik na piłki tenisowe (1953), czy zabawkowy model duńskiego silnika doczepnego „Diesella” (1952 rok, prawdziwy silnik zamieniał rower w motorower, ten od LEGO tylko go imitował).
Z drewna LEGO robiło także… zabawkową broń. Coś co dziś jest nie do pomyślenia w świecie duńskiej firmy, kiedyś było standardową zabawką. Pierwszy był pistolet z 1945 roku z drewnianymi (później plastikowymi) nabojami. Dla niepoznaki został nazwany „broń pokojowa„. W 1956 roku Duńczycy wyprodukowali zabawkową wersję strzelby Blunderbuss, a dwa lata później pistolet „Musketer”. Na sam koniec dodali kosmiczną broń (1959 rok).
Z ciekawszych drewnianych zabawek, które LEGO produkowało pod koniec lat 40. i w latach 50. zeszłego wieku warto wymienić: klocki ABC (1946 rok, 36 sześcianów z literami i cyframi; Produkowane do 1959 roku), „Monypoli” – gra do nauki kierowania samochodem (przygotowana we współpracy z Komitetem ds. Poprawy Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego przy Ministerstwie Sprawiedliwości; Produkowana w latach 1948-1958), oraz dwie makiety, które można potraktować jako pewnego rodzaju pradziadków/prababcie obecnych zestawów – gospodarstwo rolne (1951) oraz zamek (1953).
LEGO produkowało drewniane zabawki aż do 1959 roku. W tym czasie wyprodukowano ich ponad 660! Wszystkie znajdziecie tutaj>>.
***
W tym roku z produkcji wyleci wiele zestawów LEGO. Ich aktualną listę znajdziecie w naszym zestawieniu Wycofań LEGO 2026.
Po więcej nowości dołączcie do naszej społeczności na Facebooku